प्रस्तावित राजदूत गिरीबहादुर सुनारविरुद्धका उजुरीमाथि संसदीय सुनुवाइ समितिको छानबिन, बुधबार सुनुवाइ हुँदै

सुनारबाट हिंसामा परेको दाबी गरेकी महिलासँग समितिले उजुरीकर्तामार्फत प्रत्यक्ष संवाद गरेको थियो। महिलाको बयान सुनेपछि समितिले घटनासँग सम्बन्धित कागजात ललितपुर प्रहरीसँग मागेको थियो। प्रहरीले ती कागजात समितिलाई उपलब्ध गराइसकेको छ।

त्यसैगरी, सुनार जर्मनीबाट डिपोर्टमा परेका थिए वा थिएनन् भन्ने विषयमा पनि समितिले जानकारी मागेको थियो। जवाफमा अध्यागमन कार्यालयले १४ वर्ष पुरानो घटना भएकाले त्यससम्बन्धी विवरण आफूसँग उपलब्ध नभएको जनाएको छ।

सुनारविरुद्ध समितिमा दुईवटा उजुरी परेका छन्। पहिलो उजुरीमा महिलामाथि हिंसा र धम्की दिएको आरोप लगाइएको छ भने दोस्रो उजुरीमा उनको राजनीतिक आबद्धता र आर्थिक अनियमिततासम्बन्धी प्रश्न उठाइएको छ। समितिले बुधबार सुनारको संसदीय सुनुवाइ गर्दैछ।

सुनारबाट हिंसामा परेको दाबी गरेकी महिला हाल विदेशमा छिन्। उनले समितिसँगको संवादमा आफू विदेशमा रहेको र घटनाबारे उजुरीकर्ता नम्बर ५५ ले थप जानकारी दिन सक्ने बताएकी थिइन्। समितिले पीडित महिला र उजुरीकर्ताको पहिचान गोप्य राख्दै क्रमशः नम्बर ५४ र ५५ दिएको छ।

उजुरीमा उल्लेख भएअनुसार, ती महिला र प्रस्तावित राजदूत सुनारबीच प्रेम सम्बन्ध थियो। सम्बन्धका बेला दुवै विवाहित रहेको दाबी गरिएको छ। महिलाले सुनारसँग आफ्नो पहिलो भेट ओशो तपोवनमा भएको बयान समितिलाई दिएकी छन्।

महिलाको भनाइअनुसार, भेट भएको केही समयपछि सुनारले आफू श्रीमतीबाट पीडित भएको र ससुरालीले घरबाट निकालेको बताएका थिए। त्यसपछि आफूले उनलाई सहयोग गरेको महिलाले समितिलाई बताएकी छन्।

महिलाले आफू श्रीमानसँग विदेश गएपछि सुनारले विभिन्न किसिमका धम्की दिन थालेको आरोप लगाएकी छन्। उनका अनुसार, सुनारले आफ्ना अन्तरंग तस्बिर श्रीमान् तथा सासूससुरालाई पठाउनुका साथै अश्लील शब्द प्रयोग गरेर धम्की दिएका थिए।

उजुरीकर्ता नम्बर ५५ ले पनि सुनारले विगतमा ती महिलाका अन्तरंग भिडियो परिवारका सदस्यलाई पठाएको र त्यस्ता भिडियो हटाउने विषयमा प्रहरीसमक्ष लिखित सहमति गरेको जानकारी समितिलाई दिएको बताइएको छ। समितिले ललितपुर प्रहरीबाट भिडियो हटाउने सहमतिसम्बन्धी कागजात प्राप्त गरेको छ।

महिलाले बच्चाको विषयलाई लिएर पनि सुनारले आफूलाई डरत्रास र धम्की दिएको आरोप लगाएकी छन्। विदेशमा रहँदा आफूले बच्चा जन्माएपछि सुनारले बच्चामाथि दाबी गर्दै धम्की दिन थालेको उनको भनाइ छ। सुनारले अश्लील गाली गर्दै बच्चासहित आत्महत्या गर्नसमेत उक्साएको आरोप महिलाले लगाएकी छन्।

त्यसैगरी, सुनारकी बहिनीले बच्चा चोरेको आरोप लगाएको र डीएनए परीक्षण गराउन बाध्य पार्ने धम्की दिएको दाबी पनि उजुरीकर्ताले गरेकी छन्। महिलाका श्रीमान्लाई मदिरा सेवन गरेर गाली गरेको आरोपसमेत सुनारमाथि लगाइएको छ।

उजुरीकर्ताले महिलाका केही अडिओ अभिव्यक्ति पनि समितिका सदस्यहरूलाई पठाएको बताइएको छ। महिलाको बयान, उजुरीकर्ताले उपलब्ध गराएका अडिओ र प्रहरीबाट प्राप्त कागजातलाई समितिले छानबिनको दायरामा राखेको छ। यी आरोपमाथि समितिको अन्तिम निष्कर्ष भने सार्वजनिक भएको छैन।

सुनारविरुद्ध परेको दोस्रो उजुरीमा उनको राजनीतिक आबद्धता र आर्थिक कारोबारसम्बन्धी आरोप उठाइएको छ। उजुरीकर्ताका अनुसार, सुनार राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद खगेन्द्र सुनारका निकट व्यक्ति हुन्। उनी खगेन्द्र सुनारले स्थापना गरेको हाम्रो नेपाल पार्टीको केन्द्रीय समिति सदस्यसमेत रहेको दाबी गरिएको छ।

उजुरीकर्ताले राजनीतिक दलसँग आबद्ध व्यक्तिलाई राजदूत नियुक्त गर्नु उपयुक्त नहुने तर्क गर्दै हाम्रो नेपाल पार्टीको केन्द्रीय समितिको सूचीसमेत प्रमाणका रूपमा बुझाएका छन्।

उजुरीमा सांसद खगेन्द्र सुनारले विभिन्न व्यक्तिसँग रकम उठाएको र त्यसको व्यवस्थापन गिरीबहादुर सुनारले गरेको आरोप लगाइएको छ। प्रहरीमा डीआईजी बढुवाका क्रममा खगेन्द्र र गिरीबहादुरले ३३ लाख रुपैयाँ बुझेको दाबीसमेत उजुरीमा उल्लेख छ। यस्तै, दलित आन्दोलनका नाममा संकलन गरिएको रकम दुरुपयोग भएको र त्यसको व्यवस्थापनमा गिरीबहादुर संलग्न रहेको आरोप पनि लगाइएको छ।

यी आरोपहरूको स्वतन्त्र पुष्टि भएको छैन। उजुरीमा प्रस्तावित राजदूत सुनारसँगै सांसद खगेन्द्र सुनारको नाम पनि जोडिएको छ। त्यसैले उजुरीमा उल्लेखित दाबी र प्रमाणको विश्वसनीयता छानबिनबाट स्पष्ट हुनुपर्ने देखिन्छ।

उजुरीकर्ताले गिरीबहादुर सुनारलाई राजदूत सिफारिस गराउन स्वामी आनन्द अरुणसमेत मन्त्रालय गएको दाबी गर्दै एउटा तस्बिर पनि बुझाएका छन्।

दोस्रो उजुरीमा विभिन्न जिल्लाका घटनाका विवरण, समय, बैंक खातासम्बन्धी सूचना र तस्बिरहरू समावेश गरिएको बताइएको छ। उजुरीमा यति विस्तृत विवरण समेटिएकाले ती सूचना कसरी र कसले संकलन गर्‍यो भन्ने प्रश्नसमेत उठेको छ।

तर उजुरी बेनामे भएकाले सूचना संकलन गर्ने व्यक्ति वा संस्थाको पहिचान खुलेको छैन। कुनै सुरक्षा निकायले सूचना संकलन गरेर उजुरी गरेको हुन सक्ने सम्भावना पनि व्यक्त गरिएको छ। यद्यपि त्यसको पुष्टि गर्ने प्रमाण सार्वजनिक भएको छैन।

त्यसैले उजुरीमा उल्लिखित विवरणलाई प्रमाणित तथ्यका रूपमा प्रस्तुत गर्नुअघि तिनको स्रोत, विश्वसनीयता र सम्बन्धित व्यक्तिको संलग्नता पुष्टि गर्नु आवश्यक छ।

गम्भीर प्रकृतिका आरोपसहित दुईवटा उजुरी परेपछि प्रस्तावित राजदूत सुनारको संसदीय सुनुवाइलाई चासोका साथ हेरिएको छ। समितिले बुधबार सुनारको सुनुवाइ गर्ने तयारी गरेको छ।

संसदीय सुनुवाइ समितिमा प्रस्तावित राजदूतको नाम अनुमोदन वा अस्वीकृत गर्ने प्रक्रिया अघि बढ्नेछ। उपलब्ध विवरणअनुसार, समितिबाट नाम अस्वीकृत गर्न दुईतिहाइ मत आवश्यक पर्ने व्यवस्था छ।

समितिमा सत्तारूढ रास्वपाको बहुमत रहेकाले सुनारको नियुक्तिसम्बन्धी निर्णयमा पार्टीका सांसदहरूको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ। तर समितिको अन्तिम निर्णय सुनुवाइ, उपलब्ध कागजात र सदस्यहरूको मतमा निर्भर हुनेछ।

महिलामाथि हिंसा र धम्की दिएको आरोप, आर्थिक अनियमिततासम्बन्धी दाबी तथा राजनीतिक आबद्धताबारे उठेका प्रश्नमाथि समितिले कस्तो निष्कर्ष निकाल्छ भन्ने विषय अहिले चासोको केन्द्रमा छ। आरोपहरू प्रमाणित भइसकेका छैनन् र सम्बन्धित व्यक्तिको पक्षसमेत सुनुवाइ प्रक्रियामा स्पष्ट हुन बाँकी छ।